

Gietijzer inbranden, schoonmaken en onderhouden


Gietijzer inbranden, schoonmaken en onderhouden
Drie keer dun insmeren met neutrale olie en inbranden. Na gebruik afwassen, goed drogen en met een dun laagje olie wegzetten. Nooit droog opbergen.
Gietijzer gaat een leven lang mee, als je het goed behandelt. Dat is minder werk dan veel mensen denken. Een pan die goed is ingebrand, heet wordt voordat er iets in gaat en na gebruik met een laagje olie de kast in gaat, heeft verder weinig nodig. Hieronder staat hoe wij inbranden, schoonmaken en gietijzer op de bbq gebruiken, en welke fouten wij het vaakst zien.
Hoe brand je een gietijzeren pan in?
#Was de pan, droog hem goed en maak hem warm. Smeer een dun laagje neutrale olie over de hele pan, ook de buitenkant en het handvat, en veeg het overschot weg met keukenpapier. Zet de pan een uur op 200 graden in de oven, op de kamado of op de bbq. Laat afkoelen en herhaal dit. Drie keer is genoeg.
Binnen in de oven kan prima, maar je ruikt het in huis. Op de bbq heb je daar geen last van. Gebruik weinig olie: een dikke laag wordt plakkerig in plaats van hard. Een nieuwe pan van de fabriek is vaak al ingebrand; drie extra rondes maken de laag sterker.
Welke olie gebruik je om gietijzer in te branden?
#Een neutrale olie die tegen hitte kan. Wij gebruiken druivenpitolie of arachideolie. Geen goedkope olie: die geeft een slappere laag. Olijfolie en boter gebruiken we hier niet. Over lijnzaadolie lopen de meningen uiteen. Sommigen vinden het de hardste laag geven, anderen zien hem juist afbladderen. Wij hebben het niet nodig: met druivenpit- of arachideolie en drie rondes heb je een laag die jaren meegaat. De The Windmill seasoning is gemaakt voor onderhoud tussendoor en werkt ook goed.
Mag een gietijzeren pan met afwasmiddel?
#Ja. Gewoon afwassen met warm water en een beetje afwasmiddel. De ingebrande laag is olie die hard is geworden, die spoel je niet weg. Voor aangekoekte resten gebruiken wij een chain mail scrubber. Wat de pan niet trekt: laten weken, de vaatwasser en nat wegzetten.
Dat je gietijzer nooit met zeep mag wassen, hoor je nog vaak. Fabrikant Lodge noemt het zelf een fabeltje. Afwasmiddel van nu is mild; het gaat om water dat blijft staan.
Hoe bewaar je gietijzer na gebruik?
#Afwassen, goed afdrogen en even op het vuur of de bbq zetten zodat het laatste vocht verdampt. Smeer dan een dun laagje olie in de pan en zet hem weg. Nooit droog opbergen: een kale pan begint in een vochtige kast al snel te roesten.
Mijn gietijzeren pan roest, wat nu?
#Schrob de roest weg met een staalborstel of de chain mail, was de pan, droog hem goed en brand hem opnieuw in, drie keer. Daarna is hij weer als voorheen. Roest is vervelend, maar bijna altijd te herstellen. Er is een grens. Is een pan zo ver heen dat je er niet meer mee kunt koken, dan is het tijd voor een nieuwe. Dat zien wij zelden.
Hoe gebruik je gietijzer op de bbq?
#Op de kamado of op het rooster van de OFYR. Wil je bakken op de kamado, zet de pan dan direct boven de kolen. Indirect, met het hitteschild ertussen, wordt hij niet heet genoeg om te bakken. Stoven in een Dutch oven kan wel indirect.
Laat de pan eerst goed heet worden, minstens tien minuten, en doe er dan pas vet en het product in. Op de OFYR zet je de pan dichter bij het vuur om te bakken en verder naar buiten om iets warm te houden of in te laten koken.
Welke fouten worden het meest gemaakt met gietijzer?
#Vier dingen. De pan is niet goed ingebrand. De pan is nog koud als het eten erin gaat. Er zit te weinig vet in de pan bij de start. En de pan gaat zonder olie de kast in. Wie die vier voorkomt, heeft weinig last van aanbakken of roest.
Geëmailleerd of naturel gietijzer?
#Daar hebben wij geen voorkeur in; elke pan reageert anders en daar moet je aan wennen. Geëmailleerd gietijzer hoef je niet in te branden. Naturel gietijzer wel, en dat wordt met de jaren beter. Let op: niet elke geëmailleerde pan kan op open vuur; kijk wat de fabrikant zegt.
Op zoek naar een goede pan? The Windmill heeft een goede prijs-kwaliteit. Wil je echt iets moois, kijk dan naar Combekk. Bekijk alle pannen en skillets.
Stap voor stap
Print de stappen- 1Schoonmaken
Afwassen met warm water en afwasmiddel, goed afspoelen.
- 2Drogen
Afdrogen en tien minuten op de bbq of in de oven zodat al het vocht eruit is.
- 3Insmeren
Dun laagje druivenpit- of arachideolie, binnen en buiten. Overschot wegvegen.
- 4Inbranden
Een uur op 200 graden.
- 5Herhalen
Laten afkoelen en stap 3 en 4 nog twee keer doen.
- 6Wegzetten
Met een dun laagje olie, droog en niet afgesloten.
Onze ervaring
In de workshops zien wij het steeds weer: iemand legt een biefstuk in een pan die net op het vuur staat, en hij plakt vast. Gietijzer warmt langzaam op. Tien minuten wachten scheelt een hoop schrapen.
Wat je hiervoor nodig hebt
Wat wij zelf gebruiken












